مسؤولیت کیفری شرکت‌های تجاری در مخاصمات مسلحانه داخلی (با تأکید بر اقدامات شرکت آمریکایی بلک‌واتر در عراق)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

در سال­های اخیر شاهد رشد چشم‌گیر حضور بازیگران غیردولتی در عرصه‌­های مختلف بین­المللی هستیم. شرکت­های تجاری یکی از این بازیگران غیردولتی هستند که در عرصه­های مختلف بین­المللی به‌دنبال حضور گسترده و کسب سود می­باشند. علی­رغم اینکه مخاصمات مسلحانه از یک‌سو برای غیرنظامیان و ساکنان مناطق جنگی فاجعه­ای خانمان­سوز محسوب می­شود، از سویی دیگر برای شرکت‌های تجاری فعال در حوزه­های نظامی و امنیتی، فرصتی برای حضور و کسب منافع بسیار زیاد فراهم می­کند. پس از سقوط دولت صدام در عراق، شرکت‌های تجاری آمریکایی که در عرصه­های نظامی و امنیتی فعالیت داشتند، وارد عراق شدند و در طی سال­های ناآرام پس از جنگ، اقدام به فعالیت گسترده در حوزة نظامی و امنیتی کردند. یکی از این شرکت­ها، شرکت بلک‌واتر است. فعالیت این شرکت معطوف به حوزه­های امنیتی است. در طول انجام مأموریت بلک‌واتر چند حادثة مهم (ازجمله حادثة میدان نسور و بحران وضعیت زندان ابوغریب) در عراق رخ داد. در پژوهش حاضر مسؤولیت­های کیفری ناشی از حوادث مزبور و وضعیت شخص حقوقی و اشخاص حقیقی درگیر در این حوادث از منظر حقوق بین­الملل کیفری مورد بحث قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها