تحولات ناظر بر دادرسی عادلانه در پرتو قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 با نگاهی به اسناد بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، قزوین، ایران.

چکیده

دادرسی عادلانه عبارت است از حل‌وفصل اختلاف‌ها در یک مرجع قانونی، بی‏طرف، مستقل و با رعایت کلیة حقوق طرفین. به‌عبارت دیگر اصول و قواعد دادرسی عادلانه را باید در قوانین داخلی و اسناد بین‌المللی ازجمله منشور حقوق بشر، میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و دیگر اسناد بین‌المللی جستجو کرد. اصل برائت به‌عنوان بنیادی‏ترین اصل، اصل قانونی‌بودن جرائم و مجازات‌ها، اصل تساوی اشخاص در برابر قانون و اصل تساوی‌ سلاح‏ها از مهم‌ترین اصول دادرسی عادلانه می‏باشد. همچنین برای مرحلة بازداشت موقت، حق داشتن مترجم، حق آگاهی از علل دستگیری، حق اعتراض به بازداشت، درخواست جبران خسارت ناشی از بازداشت درصورت عدم استحقاق و دیگر حقوق از الزام‌های رسیدگی در این مرحله می‏باشد و مهم‌ترین شروط دادرسی عادلانه در مرحلة تحقیق‌های مقدماتی نیز تفهیم اتهام، حق بهره‏مندی از وکیل و حق سکوت می‏باشد. در مرحلة محاکمه ابتدا باید عدم جانبداری و بی‏طرفی، استقلال و عدم وابستگی، مستندبودن احکام، برابری بین اشخاص، ارائه ادله ازسوی طرفین، علنی‌بودن دادرسی، حق داشتن وکیل، حق حضور در دادگاه، حق پرسش از شهود، حق تجدیدنظر و سایر حقوق تضمین شود تا دادرسی عادلانه مطلوب تحقق یابد. قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 به‌منظور همسویی و هماهنگی با اسناد بین‌المللی و منطقه‏ای در مقایسه با قانون آئین دادرسی کیفری سابق، پیشرفت‌های زیادی داشته است، هرچند هنوز هم نقص‌ها و خلأ‌هایی در آن دیده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developments in Fair Trials in Light of the Criminal Procedure Code Adopted in 2013 with a View to International Documents

نویسنده [English]

  • Abbas Mirzajani
Ghazvin Branch, Islamic Azad University, Ghazvin, Iran.
چکیده [English]

Fair Trial is the resolution of disputes in a legal, impartial, independent and observing all rights of the parties. In other words, the principles and rules of fair trial are fined in domestic law and international documents, including the Charter of Human Rights, the International Civil and Political Law Treaty, and other international documents. The presumption of innocence as the most fundamental principle, the principle of legality of crimes and punishments, the principle of equality of persons before the law and the principle of arms equality are among the most important principles of due process. Also, for the detention phase, the right to an interpreter, the right to be aware of the causes of arrest, the right to object to detention, the request for compensation resulting from false detention and other rights are the requirements of the proceedings at this stage. The most important conditions of fair trial in the preliminary investigations are the rights which be protected from the lawyer and the right to silence. In the trial phase, the lack of impartiality, independence and non-affiliation, documentation of rulings, equality between persons, presentation of evidence by both parties, publicity of the proceedings, the right to a lawyer, the right to appear in court, the right to question witnesses, the right to appeal and other rights should be guaranteed in order for a fair trial to be achieved. The Criminal Procedure Code of 2013 has made great progress in aligning and coordinating with international and regional documents in comparison with the former Criminal Procedure Code, although there are still flaws and gaps in it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fair Trial
  • Criminal Procedure Law
  • International documents
  • The Rights of The Parties