بازجستی بر تعامل شرع و منابع حقوق اسلامی با نظام حقوق جنایی ایران در پرتو حاکمیت قانون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی تهران

10.22034/lth.2022.536941.1032

چکیده

نظام حقوقی ایران موضعی دوگانه در وضع و اجرای قوانین کیفری اتخاذ کرده است؛ اسلام بخش مهمی از جرایم را دقیقاً پیش‌بینی و مجازات آنها را از نظر نوع و کیفیت و کمیت تعیین کرده اما بخش دیگری قابل تعیین دقیق نبوده چون بسیار پرنوسان بوده و نمی‌توان آنها را بر اساس منابع شرعی و فقهی تشریع کرد. قانون اساسی، منابع و فتاوای معتبر اسلامی را به عنوان مرجع قابل استناد قضات شناسایی کرده است.
این پژوهش بر اساس ماهیت و روش، در زمره تحقیقات توصیفی تحلیلی می‌باشد. در جوامع امروزی، موضوعات و مسائل جدیدی دست‌مایه جرم‌انگاری، اِعمالِ مجازات و اساساً مجموعه حقوق کیفری شده‌اند که نیازمند انطباق با ملاک‌های شرعی و فقهی در یک رویکرد جدید و متناسب با مقتضیات زمان هستند. در پایان باید گفت که تغییر و تحول در موضوعات و مسائل روز از منظر فقهی، نیازمند بسترهایی است که احکام در قالب این بسترها، تغییرپذیر گردند؛ بسترهایی درون دینی که مبنای تحول و سازگاری احکام شرعی با مقتضیات فکری و فرهنگی بشرِ ذاتاً متحول باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the interaction of Islamic law and sources with the Iranian criminal law system in the light of the rule of law

نویسنده [English]

  • SEYYED SAJJAD RAZAGHI MOUSAVI
M.Sc., Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran
چکیده [English]

The Iranian legal system has taken a dual position in the formulation and implementation of criminal law; Islam has accurately predicted an important part of crimes and determined their punishment in terms of type, quality and quantity, but another part could not be determined precisely because they are very volatile and can not be legislated based on religious and jurisprudential sources. The constitution identifies credible Islamic sources and fatwas as a reliable source for judges.
This research is a descriptive-analytical research based on its nature and method. In today's societies, new issues and issues have become the subject of criminalization, punishment and basically a set of criminal laws that require compliance with religious and jurisprudential criteria in a new approach and appropriate to the requirements of the time. In the end, it should be said that change in current issues and issues from a jurisprudential perspective, requires contexts in which the rulings can be changed in the form of these contexts; Intra-religious contexts that are the basis for the evolution and adaptation of religious rules to the inherently evolving intellectual and cultural requirements of human beings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sharia sources
  • Criminal law
  • Rule of law
  • principle of legality of crimes and punishments