معیار تقسیم مسئولیت میان عاملان زیان در فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجو دکتری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/lth.2022.543809.1058

چکیده

ثبوت ضمان متوقف بر اسناد زیان به عامل زیان است و مراد از آن احراز رابطه‌ی سببیت میان فعل زیان بار و ضرر وارد شده است. در مواردی که یک عامل موجب ایراد خسارت گردیده است حکم مساله روشن است به عبارت دیگر این مورد ساده ترین صورت یک دعوی مسئولیت مدنی است زیرا در این مورد احراز رابطه‌ی سببیت بین عامل زیان و ضرر وارده مشکل نیست. لیکن گاهی دو یا چند عامل در ورود یک خسارت دخالت دارند، در این جا اجتماع اسباب مطرح می‌گردد که این بحث در حقوق موضوعه تحت همین عنوان و در فقه تحت عنوان تزاحم موجبات ضمان مورد بررسی قرار گرفته است. تزاحم موجبات ضمان صور مختلفی دارد که عبارتند از: اجتماع سبب و مباشر، اجتماع اسباب به نحو طولی و اجتماع اسباب به نحو عرضی. در چنین مواردی که دو یا چند عامل در وقوع زیان نقش دارند تعیین سبب یا اسباب مسئول یعنی احراز رابطه‌ی سببیت و معیار و چگونگی تقسیم مسئولیت بین این اسباب متعدد امری دشوار و قابل تامل است به طوری که موجب ارائه نظرات مختلف از سوی فقها و حقوقدانان گردیده است. در این نوشتار ضمن تبیین صور مختلف تزاحم موجبات ضمان، نظرات ارائه شده پیرامون چگونگی تقسیم مسئولیت در این صور در فقه و حقوق موضوعه بالاخص قانون مجازات اسلامی 1392 که در مواردی دارای نوآوری و احکامی متفاوت از نظرات مشهور فقهی است، بررسی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The rules of the division of responsibilities between perpetrators of loss in Islamic law & the legal system of Iran

نویسنده [English]

  • khosro hoseinpour
PhD Student, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The rules of the division of responsibilities between perpetrators of loss in Islamic law & the legal system of Iran
Proof of liability depends on relating loss to someone who is perpetrators of loss. So establishing this issue is necessary for proving the attribution of the loss to the agent. In the cases that the agent is one person, the verdict is clear because in these cases, proving the attribution of the loss to the agent is not difficult. In other words, this is the simplest form of a civil liability lawsuit. But sometimes there are two or more commits, in these cases proving the attribution of the loss to the agents is difficult. In these cases that there are several agents, recognition of main cause and quality division of responsibilities is very difficult so that different views on jurisprudence and law presented.
Key words: Responsibility ,cause& agent, Causal relationship, Division of responsibilities

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Responsibility
  • cause& agent
  • Causal Relationship
  • Division of responsibilities