جایگاه قاعده سابقه در حقوق انگلستان و امکان‌سنجی آن در حقوق اسلام و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

10.22034/lth.2022.540349.1042

چکیده

یکی از ویژگی‌های نظام قضایی انگلستان به عنوان مهد حقوق کامن‌لا، وجود قاعده سابقه و بهره‌گیری از آن ابزار سیاسی در مباحث حقوقی به‌ویژه مقوله آیین دادرسی است. این قاعده که مبنای آن ایجاد وحدت و اشتراک میان عرف‌های متنوع است قضات را ملزم به تبعیت از مستند اصلی و ضروری آرای سابق می‌نماید. البته، رأی صادره در صورتی الزام‌آور است که از دادگاهی عالی صادر شود و با واقعه جدید نیز منطبق باشد. این نهاد در نظام حقوقی حقوق نوشته معادل دقیقی ندارد هرچند، حقوق فرانسه دیر زمانی از ابزارهایی با کارکرد مشابه و تحت عنوان آرای متضمن اصل بهره می‌جست. در حقوق موضوعه ایران نیز نمی‌توان هیچ نهادی، حتی آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور را به عنوان معادلی برای قاعده سابقه معرفی نمود. این واقعیت در متون فقهی و منابع حقوق اسلامی نیز جاری است. مقاله حاضر با روش کتابخانه‌ای به تحلیل موضوع در نظام‌های حقوقی یادشده پرداخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Position of Precedent Rule on England law and its feasibility in Islamic and Iranian law

نویسنده [English]

  • sayyed hossein As'adi
ph.d student of private law at University of Tehran
چکیده [English]

One of the characteristics of the English judicial system as the cradle of common law is the existence of the rule of precedent and its use in the proceedings. This rule, which is based on creating unity and commonality between different customs, requires judges to follow previous opinions. Of course, the judgment is binding if it is issued by the Supreme Court and is consistent with the new event. However, at present, this institution does not have an exact equivalent in the legal system of civil law, but In this article, it has been tried to show that, French law has long used tools with a similar function under the name of regulatory decisions. On the other hand, Iranian law has not equivalent for it and in the case law of Iran, the unanimous rulings of the Supreme Court cannot be introduced as its equivalent. Furthermore, the Islamic judiciary has also followed from such an approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Case Law
  • common law
  • Supreme Court
  • Civil Procedure
  • comparative law
دوره 2، شماره 7 - شماره پیاپی 7
سال دوم، شماره هفتم، زمستان 1400
اسفند 1400
صفحه 1-20
  • تاریخ دریافت: 13 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 08 دی 1400
  • تاریخ پذیرش: 23 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 23 اسفند 1400