پیشگیری کنشی از رفتارهای مجرمانه شغلی قضات، چالشهای اجرائی و راهکارهای آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

حقوق جزا و جرم‌شناسی، قاضی دادگستری، تهران، ایران.

چکیده

دستگاه قضایی در تمامی نظامات سیاسی و حکومتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا آئینه‌ی تمام نمای اجرای عدالت محسوب می‌گردد. انتظار هر جامعه از سیستم قضائی خود این است که نه تنها قضات مرتکب جرم و یا تخلف عمدی نگردند بلکه قصوری نیز از ناحیه ایشان به وقوع نپیوندد. قضات بیش از همگان می‌بایست پایبند به قانون بوده و نسبت به وظیفه‌ی خطیری که بر عهده ایشان گذاشته شده است، متعهد باشند. عدم تقید برخی قضات نسبت به ارزش‌های اجتماعی مخاطراتی را برای ایشان به دنبال دارد. بدین معنا که رفتار خارج از اصول آنان می‌تواند منجر به فعل مجرمانه و یا تخلف انتظامی ‌شود. در تعیین اینکه چه عواملی سبب می‌گردد تا رفتار حرفه‌ای یک قاضی خارج از چارچوب تعیین شده قرار گیرد می‌بایست مجموعه عوامل مالی، آموزشی و تربیتی، شخصیتی و دیگر عوامل مؤثر را مد نظر قرار داد و در جهت پیشگیری از آنها بهره جست. بدین ترتیب که در عوض چاره اندیشی پس از وقوع یک عمل مجرمانه، با اِعمال اصلاحاتی در مجموعه قوانین و نیز در ساختار سازمانیِ نهاد قضائی کشور، قبل از وقوع بزه و تخلف احتمالی، از بروز آن پیشگیری نمود. این عمل تحت عنوان پیشگیری غیر‌کیفری و یا کنشی شناخته می‌شود و مقاله‌ی حاضر در صدد بررسی آن و همچنین بیان موانع موجود در رسیدن به این هدف و ارائه‌ی راه‌های پیشنهادی برای برون رفت از آن است.

کلیدواژه‌ها