بررسی میزان پیچیدگی قوانین مالیات‌های مستقیم در نظام مالیاتی کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد مدیریت مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

پیچیدگی مالیاتی افزایش هزینه­‌های تمکین برای مؤدیان مالیاتی و افزایش هزینه­‌های وصول مالیات برای دولت را باعث می­‌شود. در این مقاله ضمن بیان مبانی نظری عوامل مؤثر بر پیچیدگی مالیات­‌های مستقیم در 4 گروه پیچیدگی اداری و اجرای قانونی، تمکین و سیاستی، به کمی­ سازی پیچیدگی­ مالیات‌­های مستقیم پرداخته است. با استفاده از تکنیک دلفی­ و ضریب هماهنگی کندال­وی­ وزن عوامل مؤثر­ در پیچیدگی ­مالیات­ مستقیم رتبه­‌بندی و احصاء گردیده، سپس­ با استفاده ­از تکنیک دلفی و داده­‌ها ­و اطلاعات واقعی موجود در نظام مالیاتی، معیاری برای اندازه­‌گیری پیچیدگی مالیات­‌های مستقیم ارائه شده است. این معیار برای مؤدیان حقیقی ­و حقوقی ­در ­دو دوره ­مالیاتی­ مبتنی بر قوانین مالیات­‌های مستقیم (اصلاحیه­‌های 1366 و 1380) محاسبه گردیده است. برای بررسی فرضیه­‌ها، آزمون­‌های آماری t و میانگین دو جامعه ­مورد ­تحلیل قرار ­گرفته ­است. نتایج حاصل در سطح اطمینان 95% نشان می­‌دهد ­که پیچیدگی­ مالیات­‌های ­مستقیم ­در ­دوره­‌های مذکور با یکدیگر تفاوتی معنادار نداشته است. به عبارت دیگر، دوره مالیاتی مبتنی بر اصلاحیه قانون 1380­نسبت  اصلاحیه 1366 دارای درجه پیچیدگی بیشتری نیز می­‌باشد و پیچیدگی مالیاتی اشخاص حقیقی­ در هر دو دوره بیشتر از اشخاص حقوقی مالیات مستقیم بوده است.

کلیدواژه‌ها